Dzięcioł czarny
Dryocopus martius
Sytuacja w Polsce
Nieliczny ale rozpowszechniony na terenie całego kraju.
Sytuacja w Małopolsce
Gatunek nierzadki. Liczebność nieznana.
Środowisko
Lasy różnego typu po górną granicę lasu, również monokultury. W górach preferuje buczyny. W terytorium wymaga obecności starych drzew o dużej średnicy pnia, gdzie może drążyć dziuplę.
Pokarm
Larwy owadów, które wydobywa kując w drewnie i szukając pod korą, także dorosłe mrówki.
Gniazdo
Dziupla średnicy 10 cm, eliptyczna (wyższa), głęboka. Zwykle wysoko.
Biologia lęgowa
4-5 jaj wysiaduje ok. 2 tyg. Młode przebywają w gnieździe dwa razy tyle.
Wędrówki
Osiadły, choć nierzadko widuje się osobniki przelatujące nad otwartymi przestrzeniami.
Status ochronny
Zał. I Dyrektywy Ptasiej, choć w skali Europy gatunek niezagrożony.
Ciekawostki
Ptaki łączą się na jeden sezon. Duży odsetek w sezonie lęgowym stanowią ptaki nielęgowe.
Literatura
- Cramp S. i Simmons K. (ed.) 1980. The Birds of the Western Palearctic. Vol. II. OUP. Oxford. UK.
- Jermaczek A. 2004. Dzięcioł czarny Dryocopus martius. W: Gromadzki M. (red.) Ptaki (cz. II). Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 - podręcznik metodyczny. Ministerstwo Środowiska, Warszawa. T. 8, s. 263-265.
Galeria
Dzięcioł czarny wychylający się z dziupli w buku. Dzięcioł ten kuje dziuple samodzielnie wyłącznie w drzewach o dużym obwodzie pnia.
fot. Romuald Mikusek
Opuszczone dziuple dzięcioła czarnego służą wielu gatunkom ptaków jako schronienia i miejsca lęgu. W tej dziupli zagnieździł się kos.
fot. Romuald Mikusek
Podlot dzięcioła czarnego nie ma jeszcze tak charakterystycznej, czerwonej czapeczki, choć czasem bywa ledwie zaznaczona.
fot. Romuald Mikusek
Młode dzięcioły czarne różni od dorosłych ciemne oko (u dorosłych jasne) oraz ciemnobrązowe pióra pozbawione połysku.
fot. Romuald Mikusek
Wiekowe drzewa regularnie odwiedzane przez dzięcioły czarne stają się z czasem rodzajem leśnych wieżowców, gdzie można znaleźć nawet kilkanaście dziupli. Takie drzewa są szczególnie istotne dla dziuplaków wtórnych, takich jak włochatka, siniak czy puszczyk zwyczajny.
fot. Romuald Mikusek
Czerwona czapeczka dorosłego samca dzięcioła czarnego biegnie przez cały wierzch głowy.
fot. Romuald Mikusek
Jesienią dziecioły czarne spotkać można w różnych środowiskach, w tym też przelatujące nad otwartymi przestrzeniami.
fot. Romuald Mikusek
Te dziuple służyły jako miejsca lęgowe dla sóweczki, dzięcioła czarnego i włochatki.
fot. Romuald Mikusek